RỒI CŨNG QUEN
Sáng nay, trên đường từ nhà trong nội thành đi ra ngoại thành có việc. Mới hơn sáu giờ mà đường đã đông. “Tháng năm chưa nằm đã sáng”, người ta tranh thủ đi sớm hơn để tránh kẹt xe, mà lại kẹt trong những ngày đầu hè oi bức. Cô được bạn quen đón bằng xe hơi để chuẩn bị cho buổi tụ tập, nhờ vậy mà có nhiều thời gian nghe và ngắm.
Giọng một phát thanh viên nam đang phản ánh tình hình giao thông trên radio: tuyến đường Lê văn Thọ phương tiện khá đông, di chuyển chậm; một bạn đọc vừa thông báo tuyến đường Quang Trung tuy đông nhưng di chuyển “ổn định”… Rồi chuyển qua giọng phát thanh viên nữ vừa thông báo tình hình các tuyến đường và làm nhẹ bầu không khí kẹt xe bằng thông tin thời tiết. “Chúng tôi hoàn toàn chia sẻ với các bác tài, những người tham gia trên đường trong những ngày này, trời quá oi bức. Quả thật thời tiết những ngày qua làm Saigon nóng bức, từ sáng sớm, đến trưa, xế chiều; đặc biệt chiều tối không khí mát hơn, đỡ oi nồng…”
Thật sự, để có một phát thanh viên có giọng nói hay, lưu loát; cách nói dễ nghe dễ thấm; nhanh nhạy xử trí trong tình huống nói ngay lúc tai mắt tiếp nhận thông tin là không dễ. Nhưng đã bao lâu nay vẫn không sửa những câu: “lưu thông ổn định”. Tôi không phải nhà ngôn ngữ học, cũng chưa dám phân tích câu nghĩa của tiếng Việt mình, nhưng từ thuở đi học từ lớp Nhì lớp Nhất đến đệ Nhị, đệ Nhất sao vẫn cảm thấy chữ ổn định khó dùng bên cạnh chữ lưu thông. Lại nữa: sáng nóng, trưa nóng, xế nóng… sao không tuy nhiên chiều mát mà lại “đặc biệt” chiều mát. Nhưng có lẽ nghe mãi rồi cũng quen.
Có lần đọc trên facebook của một nhà báo (*) nói về ngữ nghĩa, cái hay và sự trong sáng của tiếng Việt. Những câu từ khá phổ biến (bổ sung thêm - không có chữ thêm; chấp bút – không phải chắp bút; tham quan – không phải thăm quan…) nhưng các nhà báo trẻ bây giờ vẫn dùng sai, mà thời gian khá lâu chưa thấy sửa. Không biết vì văn phong thời đại hay vì cái tôi khá lớn. Lại bắt gặp một bandroll treo trên con đường khá nhộn nhịp ở quận 1; có thể họ đang ủng hộ cho phong trào dọn dẹp vỉa hè bằng cách giáo dục ý thức người dân trước khi ra tay thực hiện “Cấm chiếm dụng vỉa hè, lòng đường trái quy định”, đã chiếm dụng tất nhiên là hoàn toàn trái quy định, nếu đúng quy định thì có là chiếm dụng nữa đâu. Nhưng có lẽ đọc mãi rồi cũng quen.
Một lần, đi thăm một người quen vừa qua một cơn bệnh không chỉ hao mòn thể lực, còn ảnh hưởng đến cả tâm hồn cộng với tuổi tác; mà vượt qua mới biết ý chí của ông anh đến thế nào. Bữa cơm đặc trưng nam bộ hiếu khách, quá trời món kho, món canh, món mặn… Nói theo ngôn ngữ của chị là: ăn đi, ê hề, còn nhóc trong bíp (chữ bếp nói theo giọng miền Nam). Những món ăn ngòn ngọt, chấm chén mắm chén nước tương cũng ngòn ngọt. Vui chuyện hỏi ông anh ra làm việc ở vùng miền khác khá lâu mà sao nêm nếm vẫn đặc mùi vị miền Nam? Cha mẹ nuôi từ nhỏ - riết rồi quen – không đổi được mày ơi. Cái gì lâu quá riết rồi cũng quen, quên để ý đúng sai. Bởi vậy ngay từ đầu, đừng suy nghĩ, đừng làm sai, riết rồi thấy quen tưởng đúng đó nhe chú em. Ngẫm lại mà đúng thật.
Chiều mát, tiếng chim ríu rít trên cao, vợ chồng cô hỏi thăm anh chị
- Yến nhà anh lâu nay thu hoạch khá không?
- Bay rào rào vậy chứ, tháng chừng vài ký à! Ba cái giống này trời cho ai nấy hưởng em ơi.
- Vài ký vậy mới đủ anh chị đi chợ tiếp khách mỗi ngày. Còn để tụi em biếu để anh bồi dưỡng sức khỏe.
- Thì đó! Tụi em thấy không, hổng bữa nào dưới chục người khách, mà tháng chừng ba chục ngày vậy thôi à. Trời thương mà, mình nghỉ rồi ổng (trời) vẫn dẫn khách tới chơi, còn xúi chim về tạo điều kiện đãi đằng nữa chứ. Sướng chết rồi còn gì nữa! Mà cái gì cũng vậy, riết rồi quen, thiếu hổng được à.
Nụ cười sảng khoái, hồn hậu của anh chị tràn sự an lành trong căn nhà vườn bên con sông chiều chiều vẫn nghe tiếng ghe máy. Tiễn khách ra về, anh còn nấn ná bên luống rau xanh ngắt, anh khoe: Ngày nào cũng vậy, sáng tưới cây làm vườn, trưa chiều uống trà ăn cơm với khách khứa tụi bây. Riết rồi quen, vui lắm!
(*) Nhà báo Nguyễn Thông trong loạt bài viết về Tiếng Việt đăng trên báo Một Thế Giới và Facebook của ông.
Bài viết liên quan
- MỘT CHÚT PHONG LƯU TUỔI NẮNG CHIỀU (27-08-2015)
- MƯA THẬT NGÀY NÓI DỐI (06-09-2017)
- CHUYỆN NHẶT YẾN (12-08-2015)
- CHIỀU MUỘN (20-08-2015)
- PHIẾM VỀ TÍNH “TRÍ” CỦA CHIM YẾN (25-08-2015)
- LÒNG TRẦN CÒN TƠ VƯƠNG KHANH TƯỚNG (06-09-2017)
- NGÀY CỦA MẸ (06-09-2017)
- SAO CỨ TRÁCH TRỜI MƯA (06-09-2017)
- SAU GIẤC CHIÊM BAO (06-09-2017)
- NỖI BUỒN MÙA HẠ (06-09-2017)






ĐỂ TRẢ LỜI CÂU HỎI
KHOẢNG TRỜI TRONG
CHUYỆN KỂ
RÚT QUÂN
KHI NÀO KHÔNG ĐƯỢC ĂN YẾN?
THẮC MẮC KHI CHO TRẺ EM DÙNG YẾN SÀO